Het overwegingsdocument is een initiatief van het ICDO-secretariaat. Het is, zoals verder wordt toegelicht, een werkdocument waarvoor de verantwoordelijkheid uitsluitend berust bij het ICDO-secretariaat. Het wil inzicht verschaffen in de wijze waarop het tweede Federaal Plan Duurzame Ontwikkeling 2004-2008 tot stand kwam. De elementen aangebracht vanuit de publieke raadpleging, die van 15 februari tot 15 mei 2004 rond het voorontwerp van Plan georganiseerd werd, staan hierin centraal.

Ambities…

De wet van 5 mei 1997 betreffende de coördinatie van het federale beleid inzake duurzame ontwikkeling voorziet in artikel 5 dat de Koning, bij het vaststellen van het Plan, ook de motieven moet geven wanneer wordt afgeweken van het advies van de Federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling. De wet bevat geen gelijkaardige bepaling voor de overige reacties en adviezen. Dit overwegingsdocument is een eerste poging om organisaties en burgers, die tijdens de voorbije maanden aan de raadpleging deelnamen, inzicht te geven in de verschillende reacties die ingezonden werden, en een antwoord te geven op de vraag wat hiermee gebeurde. Tevens wordt, gezien het bijzondere statuut dat de wet geeft aan het advies van de Federale Raad, de nodige aandacht besteed aan dit advies. Alle overige opmerkingen worden behandeld zonder te verwijzen naar de identiteit van de inzender, dan wel burger of organisatie.

Beperkingen…

Het is duidelijk dat een dergelijke oefening wel een aantal beperkingen kent. Het is bijvoorbeeld onmogelijk om elk van de meer dan 6000 ontvangen opmerkingen in detail te behandelen. Een dergelijke behandeling zou niet alleen een zeer lang en weinig overzichtelijk document opleveren, maar ook zeer veel tijd in beslag nemen. Vooral dit laatste leek ons weinig realistisch. Het nut van een overwegingsdocument neemt immers af naarmate de datum van publicatie en de datum van beslissing en publicatie van het Plan zelf verder uiteen komen te liggen.

De belangrijkste beperkingen waren tijd, beschikbaarheid van personeel en middelen. De bezetting van het ICDO-secretariaat bleef in 2004 beperkt tot 3 full-time medewerkers. Gelukkig konden we voor het opstellen van dit document ook rekenen op de hulp van enkele medewerkers van de Programmatorische Overheidsdienst Duurzame Ontwikkeling. Voor allen vond dit schrijven plaats naast andere reguliere werkzaamheden, zoals de inventarisatie van de opvolging van het eerste federaal Plan, de voorbereiding van de uitvoering en de opvolging van het tweede federaal Plan, de start van de cellen duurzame ontwikkeling binnen de federale overheidsdiensten, het schrijven van de jaarrapporten, het opstarten van de ICDO-werkgroepen, … . Bovendien is een aantal personen dat betrokken was bij het redactiewerk rond bepaalde thema’s van het Plan ondertussen niet meer aanwezig, hetgeen voor deze onderdelen de reconstructie van het proces bemoeilijkte. De wijze waarop de verschillende tekstonderdelen behandeld worden, loopt dan ook om al deze redenen uiteen. Dit alles had consequenties voor de eindredactie, waarbij wel een zekere stroomlijning kon aangebracht worden, maar de verschillen konden zeker niet volledig worden weggewerkt.

Werkdocument…

Zoals eerder al aangegeven, is dit document een werkdocument van het ICDO-secretariaat. Het werd niet voorgelegd aan, besproken met en goedgekeurd door de plenaire ICDO-vergadering. Een dergelijke goedkeuring werd niet alleen doorkruist door de wijziging van de ICDO-samenstelling, als gevolg van de veranderde regeringssamenstelling midden 2004, maar zou ook heel wat tijd vragen en zeker leiden tot een verder uitstel van publicatie. Hetzelfde geldt voor de vertaling van dit document, dat vandaag alleen bestaat in de taal van de verschillende auteurs en dus nu eens in het Nederlands en dan weer in het Frans geschreven werd. Het ontbreekt het ICDO-secretariaat vandaag echter aan de middelen en de tijd om dit overwegingsdocument volledig in beide talen te publiceren.

Dit document is ook een vorm van “pionierswerk” dat zeker een aantal kinderziektes kent. Bij het schrijven van dit document kon de ICDO niet terugvallen op vroegere ervaringen. Het leek ons echter nuttig, ondanks alle reeds vermelde bperkingen, toch tot publicatie over te gaan. Het document is zo een bijdrage tot het open debat, het leerproces van en de capaciteitsopbouw voor allen die verbonden zijn met de opmaak van een beleid inzake duurzame ontwikkeling. Het overzicht van de reacties levert een momentopname van wat bij de burgers en organisaties, die deelnamen aan de raadpleging, leeft met betrekking tot een beleid inzake duurzame ontwikkeling. Het document levert niet alleen elementen voor de verschillende hierbij betrokken regeringsleden en overheidsdiensten, maar laat ook de verschillende organisaties en burgers, die deelnamen aan de raadpleging, toe hun reacties te plaatsen binnen een globaal kader.

We hopen dat deze eerste (zeker niet volmaakte) poging dan ook een bijdrage zal leveren aan de verdere kennisopbouw bij de diverse betrokken actoren, het vergroten van het draagvlak voor duurzame ontwikkeling, een actievere deelname aan volgende publieke raadpleging en een grotere transparantie over de gemaakte keuzen. Het document zou er ook moeten toe leiden dat voor de totstandkoming van het derde Plan de nodige middelen zullen vrijgemaakt worden om deze werkzaamheden voort te zetten en verder te verfijnen.

Aan dit document werkten mee: Hadelin de Beer, Beatrix Elsen, Kristian Henrix, Johan Pauwels, Joëlle Pichel, Cédric van de Walle, Sven Vaneycken, Jo Versteven en Jan Verschooten.

OVERZICHT

Het document bestaat uit vier delen en drie bijlagen.

De eerste twee delen van het document beschrijven het proces. Na een globaal overzicht van de totstandkoming van het Plan in deel 1, wordt in deel 2 een meer gedetailleerd beeld gegeven van de raadpleging.

Het derde en het vierde deel richten zich op de inhoud. In het derde deel worden de algemene opmerkingen, die tijdens de raadpleging werden geformuleerd, weergegeven.

We vertrekken hierbij van het advies van de Federale Raad voor Duurzame Ontwikkeling en de reactie van de regering op dit advies. Deze elementen worden aangevuld met andere opmerkingen van burgers en organisaties. We sluiten deel 3 af met een overzicht van een aantal algemene wijzigingen die, onder meer op basis van deze opmerkingen, doorgevoerd werden aan de structuur van het Plan. In het vierde deel volgt per onderdeel van het voorontwerp van het federaal Plan de vergelijking tussen de tekst van het voorontwerp en die van het Plan, een overzicht van de ontvangen reacties en de wijze waarop hiermee werd (of zal worden) rekening gehouden.

Drie bijlagen sluiten het document af. De eerste bijlage bevat een overeenstemmingstabel waarin voor elke paragraaf van het Plan verwezen wordt naar de paragraaf van het voorontwerp dat hieraan voorafging. Op deze wijze wordt ook de toegang tot deel 4 verzekerd voor wie wenst te vertrekken van de tekst van het Plan. De twee andere bijlagen bevatten een vergelijking tussen de volledige tekst van het Plan en het voorontwerp van Plan in respectievelijk het Nederlands en het Frans.

    * 1. De wordingsgeschiedenis (pdf, 191.33 KB)
    * 2. De raadpleging (pdf, 185.57 KB)
    * 3.1 Algemene opmerkingen en wijzigingen (pdf, 238.5 KB)
    * 3.2 Algemene wijzigingen (pdf, 91.13 KB)
    * 4.1 Een Plan duurzame ontwikkeling is nodig (pdf, 301.62 KB)
    * 4.2 Strategisch kader (pdf, 238.28 KB)
    * 4.3.1 Strijd tegen de armoede en voor sociale inclusie (pdf, 316.88 KB)
    * 4.3.2 De vergrijzing van de bevolking opvangen (pdf, 249.33 KB)
    * 4.3.3 Limiter les dangers pour la santé publique (pdf, 321.19 KB)
    * 4.3.4 Een verantwoordelijker beheer van natuurlijke hulpbronnen (pdf, 394.08 KB)
    * 4.3.5 Beperking van de klimaatveranderingen en een intensiever gebruik van schone energie (pdf, 291.95 KB)
    * 4.3.6 Améliorer le système de transport (pdf, 348.92 KB)
    * 4.3.7 Nieuwe acties (pdf, 244.18 KB)
    * 4.4 Follow-up van het Plan (pdf, 196.01 KB)
    * Bijlage /Annexe Overeenstemmingstabel/Tableau de concordance (pdf, 106.07 KB)